* ( فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً ) * ، گفت : چگونه بپرخيزى ( 1 ) و بگريزى ( 2 ) اگر كافر شوى ( 3 ) آن روزى كه كودكان را پير كند ، يعنى از هول آن پير شوند ( 4 ) . و مراد آن است كه از عذاب آن روز كجا گريزى ( 5 ) ، و ابو السماك العدوىّ خواند در شاذّ * ( فَكَيْفَ تَتَّقُونَ ) * ( 6 ) على الاضافة الى ياء المتكلَّم ، چگونه پرخيزى ( 7 ) از من يعنى از عذاب من . « يوما » نصب بر ظرف باشد ، و اين آنگاه باشد كه خداى تعالى آدم را گويد : برخيز و اهل دوزخ را از فرزندانت به دوزخ فرست . ابن السدي ( 8 ) گفت : اين ( 9 ) اولاد الزّنا باشند . بعضى دگر گفتند : فرزندان مشركان باشند ( 10 ) . و محققّان [ 4 - پ ] گفتند : كنايت است از هول و شدّت . * ( السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِه ) * ، گفت : آسمان شكافته شود به او ، و گفتند : به آن روز ، و گفتند : به هول آن روز ، و گفتند : « به » ، أي باللَّه . و « سماء » هم مذكّر باشد و هم مؤنّث ، امّا تذكير او در اين آيت است ، و تأنيث او فى قوله : إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ ( 11 ) ، و گفتند : « سماء » مؤنّث است ، و « منفطر » براى آن گفت كه بر سبيل نسبت است ، أى ذات انفطار ، كتامر و لابن ، و امرأة حايض و طاهر و طامث ، أى ذات حيض ، و طهر و طمث .

--> ( 1 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : بپرهيزيد . ( 2 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : بگريزيد . ( 3 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : شويد . ( 4 ) . آج : پير بكنند . ( 5 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : گريزيد . ( 6 ) . آج و ديگر نسخه بدلها بكسر نون . ( 7 ) . آج ، آد ، گا : پرخيزيد ، كا : پرهيزيد . ( 8 ) . كذا : در اساس و همهء نسخه بدلها ، چاپ شعرانى ( 11 / 30 ) : سدى . ( 9 ) . آج ، كا : اينان . ( 10 ) . آج و ديگر نسخه بدلها و اين اقوال معتمد نيست ، چه با ايشان خطابى نيست و نه بر ايشان عقابى هست . ( 11 ) . سورهء انفطار ( 82 ) آيهء 1 .